Dung Lê 23/09/2021

Theo Hiệp hội Tiêu Hoá Toàn Cầu (WGO), trào ngược dạ dày nôn ra máu là một triệu chứng báo động giai đoạn nặng của bệnh. Do vậy, người mắc phải trào ngược dạ dày nôn ra máu cần xử trí tốt tại nhà và đến bệnh viện thăm khám ngay khi có thể. Bài viết sau đây chia sẻ 1 số kinh nghiệm cần thiết để bạn an tâm hơn khi điều trị ở mức độ bệnh này. 

*Lưu ý: Nếu bạn đang bị nôn ra máu hoặc mới bị nôn ra máu và tìm kiếm thông tin trước khi điều trị, hãy đọc phần hướng dẫn xử trí ban đầu và đến bệnh viện ngay khi có thể! Nôn ra máu là một trong những triệu chứng nặng nề của tiêu hoá và cần được điều trị y tế tích cực. 

Trào ngược dạ dày là gì? Tại sao gây nôn ra máu?

Trào ngược dạ dày thực quản là căn bệnh rất thường gặp. Đúng với cái tên của bệnh, trào ngược dạ dày thực quản là tình trạng acid dịch vị trào ra khỏi dạ dày vào thực quản, gây ra các biến chứng lên thực quản và cả các cơ quan trong hầu họng hay đường thở. 

Chính sự tổn thương do acid trào ngược lên các cơ quan khác sẽ gây nên các biến chứng từ nhẹ đến nặng, trong số đó có biến chứng nôn ra máu hay còn gọi là xuất huyết tiêu hoá trên do trào ngược dạ dày thực quản.

Một số điểm chính về triệu chứng nôn ra máu do trào ngược dạ dày:

Cơ chế gây loét và nôn ra máu

Tổng hợp từ tài liệu nghiên cứu viêm loét thực quản của Gs Maria Chiejina: tổn thương liên tục do acid dạ dày trào vào vùng niêm mạc của thực quản tạo nên vét loét. Tổn thương dài ngày không được điều trị làm cho acid ăn mòn các vết thương gây chảy máu ở đáy vết loét, có khi chỉ rỉ rả, có khi ồ ạt. Các vết loét này khi chưa lành đã bị tổn thương tiếp bởi acid trào ngược khiến chúng bị loét rộng hơn, sâu hơn và chảy máu nặng hơn.

Khi máu chảy ồ ạt sẽ tạo dị cảm thực quản kích thích nôn ói, chính cơ chế này khiến người bệnh nôn ra máu đỏ tươi và phát hiện biến chứng trào ngược dạ dày nôn ra máu.

Đôi khi, nôn ra máu là triệu chứng của căn bệnh khác như viêm loét dạ dày, xơ gan, giãn tĩnh mạch thực quản, thoát vị thực quản… và hiện tượng trào ngược dạ dày chỉ là yếu tố kèm theo khiến bệnh nặng thêm.

Vị trí loét thường thấy

Trào ngược dạ dày vết loét này thường nằm trong thực quản và ít khi nằm trong dạ dày (do dạ dày có lớp niêm mạc đặc biệt có thể hạn chế phần nào tổn thương do acid). Vết loét dạ dày chỉ thấy ở người bị viêm loét dạ dày lâu ngày không được điều trị đúng.

Chảy máu thực quản - viêm thực quản

Triệu chứng kèm theo

  • Ngất, mệt lả người do mất máu nhiều
  • Đau âm ỉ vùng cổ họng, thượng vị
  • Đi phân ra máu đen, máu cục
  • Cơ thể mệt mỏi thường xuyên (do máu chảy rỉ rả gây thiếu máu mạn tính)
  • Da nhợt nhạt kém hồng hào

Note: trào ngược dạ dày là nguyên nhân hàng đầu gây ra viêm loét thực quản, và cũng chính viêm loét thực quản này gây nôn ra máu. Viêm loét dạ dày cũng gây nôn ra máu. Người bệnh có thể phân biệt 2 bệnh trên dựa vào lịch sử bệnh của mình và cần đi khám để được các bác sỹ chẩn đoán và xử trí kịp thời.

Lượng acid trào ngược từ dạ dày phải lớn và thường xuyên mới gây nôn ra máu.. Nôn ra máu có thể ít hay nhiều tuỳ vào mức độ tổn thương, nhưng luôn có triệu chứng đi ngoài phân đen, máu đông cục. 

Nôn ra máu hay xuất huyết tiêu hoá do trào ngược dạ dày là biến chứng hiếm gặp nhưng nặng nề, tỉ lệ tử vong chung cho xuất huyết tiêu hoá chảy máu ồ ạt lên đến 30% (theo Ngoại khoa tiêu hoá - ĐH Y Dược TP HCM

 

Trào ngược dạ dày nôn ra máu thể hiện mức độ bệnh nặng?

Biến chứng này thường xuất hiện sau thời gian dài xảy ra triệu chứng ợ nóng và bỏng rát thượng vị nhưng người bệnh không được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Acid dịch vị này gây viêm loét thực quản dẫn đến chảy máu và nôn ra máu. 

Nôn ra máu là một biến chứng nguy hiểm và là dấu hiệu bệnh trào ngược dạ dày thực quản của bạn đang ở mức độ nặng.

Nôn ra máu là triệu chứng nguy hiểm nhưng không phải lúc nào cũng gây ra bởi acid dạ dày trào ngược lên. Theo MSDmanual, loét thực quản chỉ chiếm 5-10% trên các ca nôn ra máu. Nôn ra máu có thể là từ một số tác nhân gây thương tổn khác. Có thể kể đến các nguyên nhân cần chú ý ở người bệnh trào ngược dạ dày như:

  • Nôn quá nhiều tạo ra vết rách (ở các người bệnh trước đó có sử dụng nhiều rượu bia)
  • Giãn tĩnh mạch do suy gan, acid dạ dày tác động lên các búi tĩnh mạch giãn này gây chảy máu
  • Viêm loét dạ dày lâu ngày hoặc viêm do sử dụng nhiều các thuốc kháng viêm Nsaids

Để xác định chính xác nguyên nhân nôn ra máu thường sử dụng nội soi thực quản. Đánh giá mức độ nặng của trào ngược dạ dày nôn ra máu như sau:

Dấu hiệu trên nội soi thực quản theo từng giai đoạn của bệnh trào ngược dạ dày
Nguồn – Bacsinoitru

Đây là mức độ nặng và nguy hiểm. Do vậy bạn bắt buộc phải sử dụng thuốc giảm tiết acid kết hợp điều trị tích cực với thay đổi lối sống. Có như vậy mới tránh bệnh nặng thêm, tiến triển lên biến chứng Barret thực quản và có nguy cơ gây ra Ung thư thực quản. 

Khi bị trào ngược dạ dày nôn ra máu nên làm gì?

Xử trí ban đầu cho trào ngược dạ dày nôn ra máu

Nôn ra máu có nguy hiểm hay không tuỳ thuộc nhiều vào mức độ tổn thương. Đôi khi việc nôn ra máu có thể dừng lại nhưng máu vẫn tiếp tục chảy rỉ rả vào trong dạ dày. Một khi đã có nôn ra máu bạn nên đến bệnh viện để được thăm khám

Có thể vết loét thực quản sẽ tự cầm máu tuy nhiên bạn vẫn cần được thăm khám để đánh giá các nguyên nhân gây ra triệu chứng này và được bác sỹ đưa ra liệu trình điều trị phù hợp.

Khi gặp tình trạng nôn ra máu bạn nên thực hiện các hành động sau: 

  • Gọi cho người thân hoặc người có thể đưa bạn đến bệnh viện 
  • Không ăn gì thêm nều không cần thiết, ăn đồ mềm dễ nuốt
  • Có thể uống nước, mỗi lần 1 ngụm nhỏ, có thể sử dụng nước lạnh để cầm máu
  • Cố gắng nằm cao đầu, giữ cơ thể thật thoải mái
  • Nếu người thân bạn bị nôn ra máu và ngất, cố gắng nghiêng miệng qua 1 bên tránh hít sặc và gọi cho các đơn vị cấp cứu
  • Ước lượng số lượng máu nôn ra trước khi đi khám (1 ly nhỏ, 1 ca hay cỡ 1 chậu nước)
  • Khi đi khám cầm theo tất cả các đơn thuốc đang sử dụng

Khi nào nôn ra máu cần cấp cứu và bạn cần biết gì về điều trị?

Các triệu chứng bắt buộc đến khoa cấp cứu:

  • Nôn ra máu lượng nhiều hoặc liên tục
  • Tụt huyết áp
  • Không đi tiểu hoặc đi tiểu < 3 lần ngày, số lượng ít
  • Mạch nhanh: > 120 nhịp/phút hoặc cao hơn nhịp tim bình thường 20 nhịp
  • Có dấu hiệu lơ mơ kém tỉnh táo.

Thực quản của từng giai đoạn bệnh trào ngược dạ dày

Điều trị hỗ trợ và cách phòng tránh trào ngược dạ dày nôn ra máu

Một số lưu ý áp dụng thay đổi lối sống của bạn sẽ giúp giảm được tần xuất của acid dạ dày trào lên, giúp tránh được tổn thương cho vùng thực quản, hầu họng.  

Điều chỉnh lối sống lành mạnh

Bỏ thuốc lá

Thuốc lá không chỉ gây tổn thương đến phổi mà chúng còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến niêm mạch thực quản – dạ dày. Trong nghiên cứu của Đh Y Massachusetts, Mỹ đã chứng minh thuốc lá ảnh hưởng đến dạ dày thực quản qua 5 yếu tố gây hại, đáng chú ý có:

Can thiệp vào cơ chế hoạt động của thuốc kháng acid H2, giảm lưu lượng máu niêm mạc, ức chế prostaglandin niêm mạc. Đặc biệt là tăng tỉ lệ dị sản niêm mạc gây Ung thư tế bào. 

Lời khuyên từ Anvy: Bỏ ngay thuốc lá, nếu khó khăn hãy sử dụng thuốc hay kẹo cao su giúp giảm phụ thuộc vào nicotin. 

Hạn chế rượu bia 

Khi thực quản đã hình thành vết loét, rượu bia sẽ gây ảnh hưởng khiến vết loét này lâu lành hơn. Đặc biệt, lạm dụng rượu bia chính là một trong những nguyên nhân trực tiếp gây ra chảy máu thực quản (Hội chứng Mallory- Weiss). 

Chưa kể việc sử dụng rượu bia sẽ gây ra nôn ói như vậy sẽ càng làm kích thích thêm niêm mạc thực quản đang bị tổn thương gây chảy máu. 

Lời khuyên từ Anvy: Hãy bỏ rượu bia trong khi điều trị viêm loét và trào ngược. Sau khi chữa lành được các vết loét bạn có thể sử dụng rượu bia ở mức cho phép (300ml với bia, 30ml với rượu).

Thuốc Aspirin và Nsaids 

Thuốc Aspirin và các thuốc nhóm Nsaids (thường dùng khi điều trị bệnh viêm đau cơ xương khớp) gây ra viêm loét dạ dày, thực quản (theo Tài liệu y học thực hành số 11/2013: 18% so với 13%).  

Khi đã có tổn thương loét thực quản dạ dày, các thuốc Nsaids sẽ tiếp tục làm giảm khả năng phục hồi niêm mạc. Kéo dài quá trình điều trị cũng như làm mức độ bệnh nặng thêm.  

Lời khuyên từ Anvy: Cân nhắc trước khi dùng thuốc bất kì. Hạn chế sử dụng các thuốc Nsaids nếu cần thiết có thể sử dụng các thuốc kháng viêm khác nhất là các sản phẩm thay thế từ thảo dược. 

Cách dùng thuốc Nsaid an toàn cho trào ngược dạ dày

Với bất cứ thắc mắc gì thêm về các nhóm thuốc nên và không nên dùng hãy gọi ngay cho chúng tôi theo hotline miễn cước 1800234558 để được tư vấn đầy đủ và chính xác nhất!

Tạo lối sống lành mạnh giảm tần xuất trào ngược acid dạ dày

  • Sau khi dùng bữa, tốt nhất bạn nên ngồi nghỉ hoặc vận động nhẹ nhàng. Tránh nằm ngay sau khi ăn, thời gian lý tưởng nhất cho việc nằm nghỉ là ít nhất 2 tiếng sau khi ăn
  • Nên chia nhỏ bữa ăn trong ngày, tốt nhất là 6 bữa ăn trong 1 ngày
  • Mặc quần áo rộng rãi để giảm áp lực lên dạ dày. Khi ngủ nên kê cao đầu, chỉ với 1-2 chiếc gối bạn có thể kiểm soát được cơn trào ngược.
  • Giảm đi cân nặng dư thừa trong cơ thể: cân nặng càng lớn, sẽ càng tạo áp lực mạnh hơn lên dạ dày gây ra cơn trào ngược.

>> Tham khảo bài viết “Cảnh báo 3 sai lầm thường gặp khi chữa trào ngược dạ dày thực quản tại nhà

Thực đơn hỗ trợ cho người bị trào ngược dạ dày nôn ra máu

Mục tiêu của thực đơn hỗ trợ cho người trào ngược dạ dày nôn ra máu là phải bổ sung được các dưỡng chất cần thiết, bù lại tình trạng thiếu máu do nôn ra máu và không gây kích thích các cơn trào ngược. 

Một số nhóm thực phẩm tốt cho người bị cả triệu chứng nôn ra máu và trào ngược:

Nước dừa 

Nước dừa có khả năng bổ sung chất điện giải cho bạn, đồng thời nước dừa cũng là dung dịch trung hoà phần nào acid dạ dày nhờ cung cấp kali cho dạ dày. Ngoài ra sử dụng nước dừa lạnh có thể giảm đau và cầm máu phần nào vết loét. 

Sữa hạt (sữa hạt óc chó, sữa hạnh nhân)

Các loại sữa hạt này sẽ là nguồn cung cấp dinh dưỡng thiết yếu cho bạn. Ngoài ra, sữa hạt là một trong những thức uống tốt cho trào ngược dạ dày thực quản. 

Nước Nha đam 

Cách làm nước Dừa - Nha đam

Nước nha đam sẽ làm giảm đi các triệu chứng loét và viêm trong cơ thể. Không chỉ giảm viêm, nước Nha đam còn có khả năng khử khuẩn và làm dịu cơn đau. Đồng thời nước nha đam cũng là Thực phẩm trung hòa acid dạ dày

Khoai tây nghiền 

Khoai tây nghiền sẽ là thực phẩm có lợi thế hơn so với gạo và nếp. Ngoài khả năng cung cấp dinh dưỡng, khoai tây là thực phẩm lành tính cho người mắc bệnh lý tiêu hoá nhờ việc cung cấp chất xơ và các chất chống oxy hoá

Một số nhóm thực phẩm tốt khác: rau xanh, yến mạch, bột báng, dưa chuột…

Lưu ý: Khi sử dụng các thực phẩm và nước uống trên dùng miếng nhỏ vừa phải. Đối với thức ăn nên nấu mềm và khi ăn nhai thật kĩ trước khi nuốt. Lượng dùng trong ngày nên vừa đủ tránh kích thích trào ngược dạ dày.

Thuốc hỗ trợ điều trị trào ngược dạ dày tránh được nôn ra máu 

Trong điều trị trào ngược dạ dày nôn ra máu ưu tiên hàng đầu là các thuốc giảm acid dạ dày, tránh gây thêm tổn thương cho thực quản. Thường sẽ sử dụng các thuốc Kháng histamin H2, thuốc ức chế bơm Proton và thuốc trung hòa acid. Bạn cần tuân thủ phác đồ điều trị của bác sỹ.

Đối với điều trị hỗ trợ sau khi xuất viện hoặc sau thăm khám, bệnh nhân nên cân nhắc sử dụng thêm một số loại thực phẩm chức năng có nguồn gốc từ thảo dược có tác dụng hỗ trợ điều trị trào ngược dạ dày. Việc sử dụng tăng cường này sẽ đẩy nhanh hiệu quả điều trị với ít tác dụng phụ hơn. 

Trong nhóm này có sản phẩm từ công ty Anvy là Anvitra với khả năng trung hoà acid từ các nguồn thảo mộc thiên nhiên. Ưu điểm nổi bật của sản phẩm này là thành phần Chỉ thực hay Chi tử giúp hỗ trợ tăng cường cơ thắt thực quản dưới giúp giảm trào ngược hiệu quả. Sản phẩm được kiểm định và cấp phép của Bộ Y Tế sử dụng cho bệnh nhân mắc trào ngược dạ dày. 

Dạng bào chế hỗn dịch Anvitra với khả năng bao tráng, bảo vệ niêm mạc dạ dày thực quản tốt hơn so với thuốc viên

Đặc biệt Anvitra có dạng bào chế hỗn dịch với khả năng bao tráng, bảo vệ niêm mạc dạ dày thực quản tốt hơn so với thuốc viên, đồng thời thời gian hấp thu nhanh hơn cũng góp phần tạo nên tác dụng nhanh chóng cho sản phẩm. Hiện tại, đây là sản phẩm đầu tiên sử dụng dạng bào chế hỗn dịch, thay vì viên nang, viên nén thông thường.

Bạn có thể gọi ngay cho chúng tôi theo hotline miễn cước 1800 234 558 nếu cần thêm ý kiến chuyên môn từ bác sĩ!

Trào ngược dạ dày nôn ra máu là triệu chứng nặng nề. Do vậy, bạn nên đến bệnh viện gặp bác sĩ để nhận được chuẩn đoán chính xác, điều trị phù hợp. Tuyệt đối không tự điều trị tại nhà! Trong quá trình điều trị bạn có thể thực hiện theo những lời khuyên của Anvy để hỗ trợ việc điều trị của bạn đạt hiệu quả tốt hơn.

Chúc bạn luôn giữ được sức khỏe tốt, có được phương pháp điều trị bệnh an toàn!

 

Đăng ký tư vấn
Đăng ký
Share

Đại học Dược Hà Nội
Kinh nghiệm 5 năm trong lĩnh vực tư vấn bệnh lí đường tiêu hóa, sở hữu kiến thức chuyên sâu từ các chuyên gia đầu...