Đau rát thực quản kéo dài thường do nguyên nhân nào?

Đau rát thực quản là cảm giác nóng rát hoặc đau phía sau xương ức, đôi khi lan từ ngực lên cổ họng, thường rõ hơn sau bữa ăn hoặc khi nằm nghỉ. Triệu chứng này khiến nhiều người nghĩ mình chỉ bị khó tiêu hoặc nóng trong người nên thường bỏ qua.

Thực tế, đau rát thực quản kéo dài có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó trào ngược dạ dày – thực quản là một nguyên nhân thường gặp nhưng không phải nguyên nhân duy nhất. Nhận biết đúng nguyên nhân sẽ giúp xử trí sớm và tránh để triệu chứng kéo dài ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.

Những nguyên nhân thường gặp gây đau rát thực quản kéo dài

Trào ngược dạ dày – thực quản

Khi acid từ dạ dày trào ngược lên thực quản, niêm mạc thực quản có thể bị kích thích và gây cảm giác nóng rát phía sau xương ức. Triệu chứng thường tăng sau ăn, khi cúi người hoặc khi nằm xuống. Nhiều người còn kèm ợ chua, chua miệng hoặc nóng rát vùng ngực.

Giữa dạ dày và thực quản có cơ thắt thực quản dưới, giúp hạn chế dịch dạ dày trào ngược lên trên. Khi chức năng này suy giảm, tình trạng trào ngược dễ xảy ra hơn.

Viêm thực quản

Viêm thực quản có thể xảy ra do trào ngược kéo dài, do thuốc, do nhiễm trùng hoặc do phản ứng miễn dịch. Người bệnh có thể cảm thấy nóng rát kéo dài và đau nhiều hơn khi nuốt.

Viêm thực quản do thuốc

Một số thuốc nếu uống với quá ít nước hoặc nằm ngay sau khi uống có thể lưu lại ở thực quản và gây tổn thương niêm mạc. Các thuốc thường được nhắc đến gồm một số kháng sinh nhóm tetracyclin, bisphosphonat, kali clorid, viên sắt hoặc một số thuốc giảm đau chống viêm.

Rối loạn vận động thực quản

Co thắt thực quản hoặc rối loạn co bóp thực quản có thể gây đau sau xương ức, cảm giác vướng nghẹn hoặc đau khi nuốt dù nội soi đôi khi không thấy tổn thương rõ rệt.

Hẹp hoặc tổn thương thực quản

Nuốt nghẹn tăng dần, sụt cân hoặc thiếu máu cần được đánh giá để loại trừ hẹp thực quản hoặc các tổn thương nghiêm trọng hơn.

Đau rát thực quản khác gì đau vùng thượng vị?

Đây là điều nhiều người dễ nhầm lẫn nhất.

• Đau vùng thượng vị thường nằm ở bụng trên, ngay dưới xương ức.
• Đau rát thực quản thường xuất hiện phía sau xương ức và có cảm giác nóng rát rõ hơn.

Hai triệu chứng này có thể xuất hiện cùng lúc. Sự kết hợp giữa đau vùng thượng vị, ợ chua và nóng rát sau xương ức có thể gợi ý trào ngược hoặc tình trạng chồng lấp với bệnh lý dạ dày, nhưng không đủ để tự chẩn đoán.

Một số người còn mô tả tình trạng này là đau bụng nóng rát rồi lan dần lên phía trên sau bữa ăn.

Đừng bỏ qua đau ngực do tim

Không nên tự xem mọi cơn đau hoặc nóng rát ngực là trào ngược dạ dày. Cần đi cấp cứu ngay nếu đau ngực kèm:

• cảm giác bóp nghẹt hoặc đè nặng ngực;
• đau lan vai trái, cánh tay trái, hàm hoặc lưng;
• khó thở;
• vã mồ hôi lạnh;
• chóng mặt hoặc choáng váng;
• đau xuất hiện khi gắng sức hoặc kéo dài không giảm.

Khi nào đau rát thực quản là dấu hiệu cần đi khám sớm?

Đi khám sớm ngay nếu có cảm giác: nuốt nghẹn, đau khi nuốt, thức ăn mắc lại khi nuốt, nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen, sụt cân không rõ nguyên nhân, thiếu máu, nôn kéo dài.

Nên đi khám nếu triệu chứng tái phát thường xuyên, kéo dài nhiều tuần, không cải thiện sau khi đã điều chỉnh ăn uống và sinh hoạt, phải dùng thuốc liên tục để giảm khó chịu.

Nội soi có cần thiết không?

Nội soi thực quản – dạ dày không phải chỉ định cho mọi trường hợp. Bác sĩ có thể cân nhắc nội soi khi có nuốt nghẹn, đau khi nuốt, xuất huyết tiêu hóa, sụt cân, thiếu máu hoặc triệu chứng kéo dài không đáp ứng điều trị.

Nội soi giúp đánh giá trực tiếp niêm mạc thực quản, phát hiện viêm, loét, hẹp hoặc các tổn thương khác.

Biện pháp hỗ trợ giảm triệu chứng

Điều chỉnh ăn uống

• Ăn chậm, nhai kỹ và chia nhỏ bữa ăn.
• Hạn chế đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ.
• Giảm cà phê, rượu bia và nước có gas nếu chúng làm triệu chứng nặng hơn.

Thay đổi thói quen sinh hoạt

• Không nằm ngay sau ăn.
• Chờ ít nhất 2–3 giờ trước khi đi ngủ.
• Kê cao đầu giường nếu hay nóng rát về đêm.
• Duy trì cân nặng hợp lý.
• Bỏ thuốc lá nếu đang hút.

Dùng thuốc đúng cách

Uống viên thuốc với đủ nước và nên giữ tư thế ngồi hoặc đứng sau uống; đồng thời tuân thủ hướng dẫn riêng của từng loại thuốc.

Giảm căng thẳng

Stress kéo dài có thể làm cảm giác khó chịu vùng tiêu hóa trở nên rõ rệt hơn ở nhiều người.

Cách cải thiện đau rát thực quản khi liên quan đến trào ngược

Đau rát thực quản có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, vì vậy điều quan trọng là xác định đúng nguyên nhân thay vì chỉ xử lý cảm giác nóng rát tạm thời.

Khi triệu chứng xuất hiện cùng ợ chua, nóng rát sau ăn hoặc khi nằm xuống, bác sĩ thường nghĩ nhiều đến tình trạng trào ngược dạ dày – thực quản. Trong trường hợp này, việc kiểm soát acid dạ dày và hạn chế acid tiếp xúc với niêm mạc thực quản là một phần quan trọng của quá trình điều trị.

Hỗn dịch dạ dày Anvitra hỗ trợ giảm acid dạ dày, hỗ trợ giảm ợ chua – nóng rát và hỗ trợ bảo vệ niêm mạc dạ dày. Sản phẩm được bào chế dưới dạng hỗn dịch thuận tiện sử dụng trực tiếp trong sinh hoạt hằng ngày.

Bên cạnh việc sử dụng sản phẩm hỗ trợ phù hợp, người bệnh vẫn nên duy trì chế độ ăn uống điều độ và tránh nằm ngay sau bữa ăn để hạn chế tình trạng trào ngược tái phát.

Kết luận

Đau rát thực quản kéo dài có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó trào ngược dạ dày – thực quản là một nguyên nhân thường gặp nhưng không phải duy nhất. Nếu triệu chứng xuất hiện thường xuyên, kéo dài nhiều tuần hoặc kèm nuốt nghẹn, đau khi nuốt, sụt cân, xuất huyết tiêu hóa hay các dấu hiệu bất thường khác, bạn nên đi khám sớm để được chẩn đoán chính xác.

Việc điều chỉnh ăn uống, sinh hoạt và điều trị đúng nguyên nhân sẽ giúp cải thiện triệu chứng hiệu quả hơn so với tự ý dùng thuốc kéo dài.

📞 Hotline tư vấn (miễn cước): 1800.234.558